“Παράθυρο” ελπίδας για παιδιά με νευροαναπτυξιάκες διαταραχές

Η παιδονευρολόγος Ελένη Σκουτέλη μιλά για τα οφέλη της πρώιμης παρέμβασης με αφορμή το συνέδριο της ΕΛΕΠΑΠ στα Χανιά

“Παράθυρο” ελπίδας για παιδιά με σοβαρές νευροαναπτυξιακές διαταραχές ανοίγει η πρώιμη παρέμβαση που εφαρμόζεται από τη βρεφική ηλικία. Τα αποτελέσματα και η κλινική εμπειρία από την εφαρμογή τεχνικών πρώιμης παρέμβασης στην ΕΛΕΠΑΠ στην Αθήνα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, ενώ τον τελευταίο χρόνο αντίστοιχα προγράμματα εφαρμόζονται και στο παράρτημα της ΕΛΕΠΑΠ στα Χανιά.

Ενόψει του επιστημονικού συνεδρίου με θέμα «Σύγχρονα δεδομένα στην πρώιμη παρέμβαση» που διοργανώνεται αύριο, Παρασκευή 15 και Σάββατο 16 Σεπτεμβρίου, από την ΕΛΕΠΑΠ Χανίων, σε συνδιοργάνωση με τον Δήμο Χανίων και το ΚΑΜ, στο Κέντρο Αρχιτεκτονικής της Μεσογείου, τα «Χ.ν.» μίλησαν με την παιδονευρολόγο, σύμβουλο Μονάδων Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών των μαιευτηρίων «Μητέρα» και «Ρέα» και επιστημονική υπεύθυνη των Κέντρων Βρεφών ΕΛΕΠΑΠ Αθήνας και Χανίων, Ελένη Σκουτέλη, για τις τελευταίες επιστημονικές εξελίξεις και τις δυνατότητες που αυτές δίνουν.

Τι εννοούμε με τον όρο πρώιμη παρέμβαση και πότε αυτή ενδείκνυται;
Η πρώιμη παρέμβαση είναι τεχνικές νευροαναπτυξιακές οι οποίες εφαρμόζονται από τη γέννηση και τους πρώτους μήνες της ζωής. Μέσα από αυτές τις τεχνικές προσπαθεί κανείς να δώσει τα σωστά ερεθίσματα στο αναπτυσσόμενο εγκέφαλο και να αντιμετωπίσει τυχόν παθολογίες που θα προκύψουν από περιγενετικά συμβάματα, προωρότητα, παραμονή στις Μονάδες Εντατικής Νοσηλείας επί μακρόν κ.λπ. Επίσης, χρησιμοποιούνται για να αντιμετωπίσει κανείς όσο γίνεται την πιθανότητα της εγκεφαλικής βλάβης και την κλινική της έκφραση.

Είπατε ότι η πρώιμη παρέμβαση μπορεί να ξεκινήσει από τους πρώτους μήνες της ζωής ενός βρέφους. Μέχρι τι ηλικία θεωρείται πρώιμη μια παρέμβαση;
Προγράμματα πρώιμης παρέμβασης υπάρχουν και για μεγαλύτερα παιδιά με άλλες διαταραχές όπως σχολικές διαταραχές, μάθησης, συμπεριφοράς κ.λπ. Οσον αφορά τα δικά μας βρέφη, του υψηλού κινδύνου για να αναπτύξουν νευροαναπτυξιακά προβλήματα, η πρώιμη παρέμβαση αρχίζει από την ηλικία των 0 και το πρώτο κομμάτι ολοκληρώνεται στην ηλικία των 2 ετών. Από εκεί και μετά τα παιδιά μπορεί να έχουν ανάγκη για περαιτέρω πρώιμη παρέμβαση που αφορά τα προ-μαθησιακά τους θέματα. Επομένως, μιλάμε για μια διαδικασία που μπορεί να ξεκινήσει από την ηλικία των 0 και συνεχίζεται μέχρι εκεί που το παιδί μπορεί να έχει ανάγκη.

Τι αποτελέσματα μπορεί να φέρει η πρώιμη παρέμβαση; Τι έχει δείξει η κλινική εμπειρία στην Αθήνα;
Στην Αθήνα εφαρμόζουμε την πρώιμη παρέμβαση στο τμήμα βρεφών της ΕΛΕΠΑΠ της Αθήνας όπου δεν απευθυνόμαστε μόνο σε παιδιά που έχουν ανάγκη ενίσχυσης της φυσιολογικής τους εξέλιξης. Απευθυνόμαστε και σε βρέφη ηλικίας 0-2 ετών που έχουν ήδη επιβεβαιωμένη, μέσω μαγνητικών, υπερήχους εγκεφάλου κ.λπ., εγκεφαλική βλάβη. Μια ομάδα βρεφών, δηλαδή, με συγκεκριμένη παθολογία, όπως πρόωρα με εγκεφαλικές αιμορραγίες, βρεφάκια με υδροκέφαλο κ.ά. Στο πλαίσιο αυτό προσπαθούμε με την εφαρμογή της πρώιμης παρέμβασης (φυσιοθεραπευτικά προγράμματα, θεραπευτική κολύμβηση, εργοθεραπεία, λογοθεραπεία για σίτιση – κατάποση κ.ά.) να μην εκφραστεί κλινικά σε σοβαρό βαθμό η βλάβη. Πρόκειται για βλάβες που δεν εκφράζονται άμεσα αλλά μετά τον χρόνο συνήθως. Και πράγματι τα αποτελέσματα από τα πρώτα χρόνια λειτουργίας είναι πολύ ενθαρρυντικά. Για παράδειγμα το μεγάλο στοίχημα για τους γονείς όταν ένα παιδί έχει πρόβλημα είναι η βάδιση. Οπότε είναι πολύ σημαντικό που περίπου το 60% από τον πληθυσμό μας που είναι υψηλοτάτου κινδύνου για κινητικές διαταραχές έχει καταφέρει να βαδίσει ανεξάρτητα στην ηλικία των 2. Βεβαίως υπάρχουν κι άλλα προβλήματα που συνεχίζουμε να αντιμετωπίζουμε όπως λεκτικά, συμπεριφεριολογικά, νοητικά κ.λπ. που αποτελούν τους επόμενους σταθμούς της παρέμβασης.

Υπάρχουν σχετικές μελέτες στο εξωτερικό; Τι έχουν δείξει;
Μεγάλες μελέτες στο εξωτερικό έχουν αποδείξει ότι η πρώιμη παρέμβαση στα πρόωρα μωρά που δεν έχουν εγκεφαλική βλάβη βοηθάει τη νοητική και κοινωνική τους εξέλιξη τα δύο πρώτα χρόνια ζωής τους. Οσον αφορά όμως παιδιά με πρώιμες κλινικές ενδείξεις εγκεφαλικής παράλυσης είναι σχεδόν επιβεβλημένο να υπάρξει πρώιμη παρέμβαση διότι η οδοί στον εγκέφαλο που εξελίσσονται μπορούν με τη βοήθεια της φυσικοθεραπείας να παρακάμψουν το σημείο της αρχικής βλάβης και να δημιουργήσουν καινούριες συνολικότερες διακλαδώσεις. Αυτό βασίζεται σε μια ιδιότητα του βρεφικού εγκεφάλου που λέγεται νευροπλαστικότητα και την οποία δεν έχει ο ενήλικας. Αν δηλαδή ένας ενήλικας πάθει εγκεφαλικό δύσκολα η ημιπληγία του θεραπεύεται ενώ ένα βρέφος αν πάθει εγκεφαλικό με τη βοήθεια της φύσης των διακλαδώσεων που ήδη δημιουργούνται και της εκ των έξω παρέμβασης -δηλαδή της δικής μας πρώιμης παρέμβασης- μπορεί να κάνει επαναδιοργάνωση της βλάβης. Δηλαδή να έχει μια ημιπληγία αλλά να είναι ένα περιπατητικό παιδάκι με λίγο στο χεράκι ή το ποδαράκι πρόβλημα που θα μπορεί να πηγαίνει κανονικά σχολείο. Με άλλα λόγια η πρώιμη παρέμβαση περιορίζει την κλινική έκφραση της εγκεφαλικής βλάβης.

Στην ΕΛΕΠΑΠ Χανίων πότε ξεκινήσατε το πρόγραμμα πρώιμης παρέμβασης και πόσα παιδάκια το παρακολουθούν;
Φέτος ξεκίνησα να ασχολούμαι με τα βρεφάκια των Χανίων και κάθε 2-3 μήνες βρίσκομαι στα Χανιά όπου κάνουμε κλινική μαζί με τους φυσικοθεραπευτές, αξιολογούμε βρεφάκια που είναι παραπομπές από παιδιάτρους, παιδονευρολόγους, νεογνολόγους από τα Χανιά και το Ηράκλειο και έχουμε φτάσει να συγκεντρώσουμε έναν αριθμό 28-30 βρέφη. Δεν μιλάμε μόνο για πρόωρα αλλά βρέφη με πολλές παθολογίες, παιδάκια με γενετικές διαταραχές, σύνδρομα κ.λπ.

Από όσα είπατε καταλαβαίνω ότι είναι κομβικός ο ρόλος της έγκαιρης διάγνωσης;
Το έγκαιρο μπορεί να μην είναι διάγνωση αλλά και υποψία. Υπάρχουν δηλαδή σημάδια υποψίας του τι δεν πάει καλά κι αυτή την υποψία αντιμετωπίζεις ώστε να μην γίνει διάγνωση. Πάντως έχετε εξαιρετικούς γιατρούς στην Κρήτη, νεογνολόγους και παιδονευρολόγους που τα παραπέμπουν έγκαιρα, δεν χάνουμε δηλαδή περιστατικά. Τα περισσότερα δε παιδιά προέρχονται από τις Εντατικές.

ΠΗΓΗ

Σχετικές δημοσιεύσεις

Αφήστε ένα σχόλιο